Yazı Detayı
18 Mart 2016 - Cuma 12:05 Bu yazı 1548 kez okundu
 
ÇANAKKALE DENİZ SAVAŞI-18 MART 1915
AYTEN DİRİER
mardintoplumsaldayanisma@hotmail.com
 
 

ÇANAKKALE DENİZ SAVAŞI-18 MART 1915

 

Ayten DİRİER

*SAVAŞIN NEDENLERİ

    Deniz ve Karada cereyan eden Çanakkale Savaşları yalnız Türk Tarihinin değil Yakın Dünya tarihinin de en önemli olaylarından biridir. Avrupa Devletlerinin ekonomik, siyasal nedenlerle Üçlü İtilâf(İngiltere+Fransa+Rusya)- Üçlü İttifak(Almanya+Avusturya- Macaristan+İtalya) adıyla kamplaşması kaçınılmaz olarak 1914’te I.Dünya Savaşına yol açtı.

    Çanakkale saldırısı; Üçlü İtilâf lideri İngiltere’nin Bahriye Bakanı  W.Churchill  ile  Harbiye Bakanı Lord Kitchener’in, hazırladıkları çok yönlü bir plândı.

    Görünürdeki nedeni; Rusya’ya  yardımda bulunmak,   silah ve cephane sağlamak,   onlardan da   gıda maddesi almaktı.   

    Asıl  nedenler  ise; Boğazlar  ve  İstanbul’u ele geçirerek  Osmanlı  İmp’luğunu  savaş  içinde çökertmek,  böylece  Süveyş ve Hindistan Yolu  üzerindeki Türk baskısını kaldırarak,  Balkan  Devletlerini de İtilâf Devletleri saflarına çekmekti.

        İngiliz kurmayları, Balkan mağlubu Türk askerlerinin, İtilaf Donanmasının görkemi karşısında kaçacağını düşünerek, harekâtı  kısa  sürede, başarıyla tamamlayacaklarını  tasarlamışlardı.  Oysa  bu  tasarıyı  bozacak  iki  etken göz önünde tutulmamıştı:

-Balkan  yenilgisinin  utancını silmek isteyen  Türk  askerinin  can  siperane savaşması   ve Balkan  Savaşı’nda Çanakkale Boğazını koruma görevi sırasında bölgenin topoğrafik haritasını çıkartan Mustafa Kemal  gibi  bir dehânın başında bulunması.

-Cephe Komutanı  Liman  Von  Sanders’in   sinsi   plânı;  İtilaf Devletleri’nin  büyük  bir  kuvvetini  Çanakkale’de  uzun  süre  oyalayarak, Almanya’nın  yükünü  azaltmaya  çalışması. M.Kemal’in  bütün girişimlerine karşın,  İtilaf  Kuvvetleriyle  saldırı anında değil, karaya  çıktıktan  sonra  savaşa girişildi. Böylece Türk askeri 10 ay Almanya  için  savaştırıldı.
*SAVAŞ  ÖNCESİ

    Çanakkale Boğazı savunması, girişten itibaren “Dış-Orta-İç Tabyalar” olmak üzere üç savunma grubu halinde düzenlenmişti. Boğaz kıyıları boyunca 20 tabyada, çoğunluğu kısa menzilli ve eski model, 170 adet top konuşlanmıştı. Üçlü İtilâf koalisyonunun savaş gemilerinde çoğunluğu büyük çaplı uzun menzilli 247 adet en modern toplar bulunmaktaydı.
    İtilâf Donanmasının Akdeniz Başkomutanı Amiral Carden, Kara ordusuna gerek duymadan Boğazı geçerek İstanbul'a girmek için hazırladığı üç aşamalı saldırı plânıyla, hedefine bir ay içinde ulaşacağını hesaplamıştı.

    İlk olarak, 3 Kasım 1914 günü 7 zırhlı ile Bozcaada'dan Boğaz'ın ağzına doğru bir keşif taarruzu yaptı. İngilizler Seddülbahir ve Ertuğrul tabyalarını, Fransızlar da Anadolu yakasında Kumkale ve Orhaniye tabyalarını havan topu ile dövdüler. Cephaneliğimize isabet eden top mermisiyle on bir ton barut havaya uçtu, subay ve erlerimiz şehit düştü, İngiliz Donanma Komutanı Amiral Carden Çanakkale önlerinde gösteriler yaptı, düşman denizaltıları boğazı geçmeye kalktılar.

    İkinci saldırı,  24 Kasım 1914 günü bir Fransız denizaltısı Boğaz sularında görüldü. Denizaltıyı gören topçularımız düşman üstüne ateş yağdırmaya başladı. 2 Aralık günü İngiliz denizaltısı da bir deneme yaptı. Derinden engelleri aşarak Boğaz'a girdi. Yediyüzelli metre ilerde bulunan Mesudiye zırhlısına torpil atarak bu gemimizi batırdı. Zırhlımızda bulunan subaylardan on'u ve erlerimizden yirmi dördü şehit düştü.

    Üçüncü saldırı, Limni adasının Mondros Limanında toplanan İtilâf Donanmasının  19 Şubat 1915 tarihinde başlayıp, 7 gün sürdü. Türk topçusunun atış menzili dışından yapılan bombardımanlar etkili oldu. 19 top ve Boğaz girişindeki tabyalar kullanılamaz hale geldi. Öğleye kadar uzun menzilli bir bombardımana girişen İtilaf Donanması Boğaz'a iyice sokuldu. Tabyalarımız akşama doğru düşman savaş gemilerine karşılık verdi. Ertuğrul ve Orhaniye tabyalarından atılan ateş karşısında düşman donanması oldukça bocalasa da, 26 Şubat günü boğaza girdi. Orta bölümdeki Türk tabyaları 8 saat süreyle kesintisiz bombardımana tabi tutulup sarsıldı. Bu başarılar üzerine Amiral Carden, Londra'ya çektiği bir telgrafta, 14 gün içerisinde İstanbul'a ulaşabileceğini müjdeliyordu. Yaptığı hazırlıklara göre son darbe 18 Mart’ta indirilerek, İstanbul yolu açılacaktı.

*18 MART 1915 DENİZ ZAFERİ

    İtilâf Donanması, Lodos fırtınası nedeniyle ilerleyemiyor, nihai amaca ulaşamıyordu. Havalar düzelince yeni saldırılar düzenlendi. Yine başarılı sonuç alınamayınca İtilâf Donanmasına komuta eden Amiral Carden görevden alındı. 17 Mart 1915 günü yerine Amiral De Robeck atandı. Yeni komutan 18 Mart 1915 günü donan­mayla Boğaz'a saldıracağını, yakında İstanbul'da olacağını Londra'ya bildirdi.

    17/18 Mart gecesi Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanı Albay Cevat Çobanlı boğaz'a mayın hattı döşenmesi emrini verdi. Aldığı emir gereği Dnz.Yüzbaşı Hafız Nazmi (Akpınar) Bey, Tophaneli Dz.Yzb. Hakkı Bey’in komutasındaki Nusret mayın gemisiyle o gece yarısından az sonra sisli ve yağmurlu havanın görüş alanını azaltmasından yararlanarak, duman çıkarmaması için makinelerin de dakika devrini l40’da tutarak, her 15 saniyede bir mayın olmak üzere poyraz lodos yönünde 26 mayını, Boğaz'a on birinci hat olarak döşedi. Boğaz'daki mayın sayısı on bir hat olarak 400'ü aşmıştı.

    18 Mart 1915 günü, İtilâf Donanması dönemin en ünlü 18 savaş gemisiyle saat 10.00'da boğazı yarıp geçmek üzere iki hat halinde girmeye başladı.

I.Hat: Quen Elizabeth, Lord Nelson, Inflexible, Triumph, Prince George   

II.Hat: Suffren, Bouvet,Agamemnon, Charlemagne,  Gaulois, Cornwallis, Canopus, Ocean, Vengeance, Irresistible, Albion, Swiftsure, Majestic

    İlk atışı Triumph zırhlısı, Çanakkale'ye 12 Km. mesafedeyken saat 11.15'te yaptı. Gemiler topçularımızın ateş menziline girince, baskın tarzında ateş açılacaktı.

    Rumeli Mecidiyesi ile merkez bataryaları şiddetli bir ateşe tutuldu. Boğazdaki düşman gemileri Hamidiye istihkamlarına yüklendi. Düşmanın yaklaştığını gören Dardanos bataryaları ateşi üzerlerine çekmeye çalıştı. Tüm gemiler, Dardanos'a saldırınca, tabyamız şiddetle karşı koydu. Bu arada Mesudiye tabyası da ateşe başladı. Mesudiye üzerine ateş açılınca, Hamidiye onun yardımına koştu. Bu arada kıyı bataryalarımız düşman üstüne ateş yağdırmaya başladılar. Bunalan düşman kaçmak isterken topçu atışlarıyla karşılaşıyordu.

    Saat 12.00'ye geldiğinde orta kesimdeki 3 tabya ağır hasar almış, ama ayakta kalan diğer topçuların hedefini şaşmayan atışları Agamemnon zırhlısının çelik yeleğini parçalamış, İnflexible zırhlısının komuta köprüsünü uçurdu.

     Türk topçusunun direnişine rağmen, İtilâf Donanması Çanakkale'ye 7 km. kadar sokulmayı başardı. Savaşın en şiddetli anlarının yaşandığı öğle vaktinde Türk topçuları Boğazı cehenneme çevirirken, İtilâf zırhlıları da kıyı şeridindeki mevzileri darmadağın ediyordu.

     Amiral De Robeck Fransız gemilerini geri çekerek İngiliz savaş gemilerini ileri sürdüğü sırada müthiş patlamalar oldu. Türk ateşinden Fransız Gaulois zırhlısı aldığı ağır yaralarla saf dışı kalırken, Bouvet zırhlısı yırtılan çelik gömleğini yenilemek üzere geriye kaçtı. Nusret mayın gemisinin bir gece önce boğaza döşediği mayınlara çarparak 639 personeli ile birlikte limanın sularına gömülerek kaybolan Bouvet’in  imdadına koşan Suffren ve Gaulois zırhlıları da aynı akıbete uğradı. Bunlara Hamidiye bataryamızın keskin nişancıları ateş açtı.

    Düşman Boğazdaki mayınları temizlemek için mayın tarayıcılarını boğaza soktuğunda, tabyalarımızdan yağmur gibi yaylım ateş başlayınca, panik içinde kaçtılar.

    Saat 15.00'te İrresistible, 16.00'da  İnflexible, 10 dakika sonra Ocean zırhlıları, ileri atılacakken Nusret’in tuzağına takılarak battı. Inflexible güçlükle İmroz'a götürüldü.

    Böylece 6 saatte 3 büyük zırhlısını kaybeden, bir o kadarı da ağır hasara uğrayan gemilerini acıyla seyreden İngilizlerin ünlü Amirali De Robeck, saat 17.30'da kalanları kurtarabilme telaşıyla geri çekilme emrini verdi.

*SONUÇ

    İtilaf Devletleri Çanakkale Boğazı'nın savaş gemileri ile aşamayınca bu kez karadan çıkarma yapmayı plânladılar. 25 Nisan 1915’te artık Çanakkale Kara Savaşları başlı­yordu. Çanakkale Deniz ve Kara Savaşları’nda destanlar yaratan atalarımızın ruhları şâd olsun.

 

ÇANAKKALE SEREFRAZI - https://www.facebook.com/ramazan.ozyurt.127/videos/10153688259734732/ 

 

AYTEN DİRİER

 

 
Etiketler: ÇANAKKALE, DENİZ, SAVAŞI-18, MART, 1915,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Temmuz 2019
M.KEMAL PAŞA, 100 Yıl önce ERZURUM KONGRESİ’nde LİDER SEÇİLDİ
3869 Okunma.
31 Mayıs 2019
KADİR GECESİ ve İBADETİ
349 Okunma.
26 Mayıs 2019
1Y1K: Dr.M.TALAT ŞİMDİ – MARDİN TARİHİ KİMLİĞİ
375 Okunma.
18 Mayıs 2019
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
340 Okunma.
15 Mayıs 2019
15 MAYIS 1919… İZMİR’İN KARA GÜNÜ
330 Okunma.
13 Nisan 2019
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 18 YAŞINDA
422 Okunma.
22 Mart 2019
İZMİR-KARABAĞLAR’DA KENTİN KIYISINDAKİ KADINLAR DEFİLESİ
590 Okunma.
10 Mart 2019
DÖNÜŞÜM MARDİN’İN TARİHİ DOKUSUNU BOZMAMALI
650 Okunma.
02 Mart 2019
KARABAĞLAR PROJE TANITIMINA BAKAN PAKDEMİRLİ DAMGA VURDU
675 Okunma.
07 Ocak 2019
I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ
5414 Okunma.
29 Aralık 2018
ENGELSİZ YÜREKLER İZMİR’DE MEHMET ÂKİF’İ ANDI
959 Okunma.
13 Aralık 2018
ADNAN AVUKA’NIN SERGİSİ İZMİR’DE MARDİN VUSLATI YAŞATTI
1772 Okunma.
26 Kasım 2018
İZMİR MARDİNLİ GENÇ İŞADAMLARI DERNEĞİ’NİN VEFASI
2609 Okunma.
12 Kasım 2018
UZAYDA YANKILANAN TEK SES E Z A N’ DIR!
2394 Okunma.
22 Ekim 2018
İZMİR’DE YEREL SEÇİMİ MARDİN HOŞGÖRÜSÜ KAZANDIRACAK
2893 Okunma.
28 Eylül 2018
ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN 69. YILDÖNÜMÜ İZMİR’DE KUTLANDI
2440 Okunma.
25 Ağustos 2018
MAZİDE KALANLAR
1431 Okunma.
11 Temmuz 2018
EBRU BAYBARA DEMİR'E SOSYAL MEDYADAN DESTEK OLALIM
4237 Okunma.
17 Haziran 2018
B A B A M
1600 Okunma.
09 Haziran 2018
İZMİR’DE BİR ARI KRALİÇE; C E Y D A
1053 Okunma.
05 Haziran 2018
İZMİR’İN HOŞGÖRÜ RENGİ MARDİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
1857 Okunma.
13 Mayıs 2018
İZMİR KADINLAR BİRLİĞİ DERNEĞİ/İZKAB
1229 Okunma.
12 Mayıs 2018
FRANSIZ, GEÇMİŞE DE FRANSIZ!
700 Okunma.
02 Mayıs 2018
SEÇİM STARTI, NEDEN İZMİR’DE VERİLDİ?
1401 Okunma.
27 Nisan 2018
AFRİN’DE DİRİLİŞ
771 Okunma.
17 Nisan 2018
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 17 YAŞINDA
828 Okunma.
13 Nisan 2018
Mİ’RAÇ
931 Okunma.
28 Mart 2018
ÇİN’İN ÜNLÜ SOPRANOSU DİLBER YUNUS’U DİNLERKEN
1428 Okunma.
14 Mart 2018
İZMİR KARABAĞLAR’DA GÜZEL ŞEYLER OLUYOR
2031 Okunma.
09 Mart 2018
İDÜ GÖRKEMLİ BİR TÖRENLE DÜNYA KADINLAR GÜNÜNÜ KUTLADI
1370 Okunma.
28 Şubat 2018
II.ABDÜLHAMİD HAN GÖKTEN İNDİ!
1432 Okunma.
19 Şubat 2018
ÇİN, YENİ YILI “MUTLU BAHAR BAYRAMI” GÖSTERİSİYLE İZMİR’DE BAŞLATTI
1843 Okunma.
17 Şubat 2018
I.AFRİN SAVAŞI ve ÖNEMİ-1119
1555 Okunma.
05 Şubat 2018
BİNİKİ YÜZ YILDIR ORTADOĞU COĞRAFYASINDAYIZ
1922 Okunma.
22 Aralık 2017
YILBAŞI’NIN TARİHÇESİ VE TÜRKLERDE AĞAÇ-GÜNEŞ KÜLTÜ
2932 Okunma.
29 Kasım 2017
RAVZA’DA YAKARIŞ
851 Okunma.
10 Kasım 2017
ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI ŞİİRLER
1236 Okunma.
22 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ – 2 / MEDİNE-İ MÜNEVVERE
1127 Okunma.
03 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ-DAVET
1112 Okunma.
21 Haziran 2017
KADİR GECESİ ve İBADETİ
1047 Okunma.
18 Haziran 2017
BABAMIN MİRASI; ERDEM…
1004 Okunma.
07 Nisan 2017
KÂZIM KARABEKİR MESELESİ
1369 Okunma.
26 Mart 2017
ULUSLARARASI ÇAKA BEY SEMPOZYUMU
1667 Okunma.
21 Mart 2017
NEVRUZ’UN GEÇMİŞİ
1486 Okunma.
15 Mart 2017
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ’NDE TASARIM YILDIZLARI DOĞUYOR
1209 Okunma.
01 Mart 2017
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
1104 Okunma.
26 Şubat 2017
Ö.FARUK GÜLTAŞLI ŞEFLİĞİNDEKİ RÜŞTÜ ŞARDAĞ KONSERİ
1566 Okunma.
06 Ocak 2017
İZMİR KURTULUŞUN SEMBOLÜ
1412 Okunma.
05 Ocak 2017
VAZİYET-İ UMUMİYE MİLLÎ BİRLİĞİ GEREKTİRİYOR
1535 Okunma.
19 Aralık 2016
TÜRK YILMAZ
1226 Okunma.
19 Ekim 2016
PAŞAVAT ÇINARININ DÖKÜLEN YAPRAKLARI
5145 Okunma.
01 Ekim 2016
15 TEMMUZ DEMOKRASİ ve ÖZGÜRLÜK TÜRKÜSÜ
1193 Okunma.
11 Eylül 2016
“KUT”LU ÖNDER
1464 Okunma.
06 Ağustos 2016
B İ R O L A L I M
1281 Okunma.
18 Temmuz 2016
ORDU MİLLET NÖBETTE
2383 Okunma.
29 Nisan 2016
100. YILDÖNÜMÜNDE KÛT’ÜL AMARE SAVAŞI
1679 Okunma.
23 Şubat 2016
“MEZOPOTAMYA’DA İHANET EDEN, KUDÜS’TE HANÇERLENİR!”
1763 Okunma.
07 Ocak 2016
ATATÜRK’ÜN KOMŞULARLA İLİŞİKİSİ
1958 Okunma.
22 Aralık 2015
MEVLİD KANDİLİ
1822 Okunma.
03 Aralık 2015
KADIN HAKLARI
1499 Okunma.
26 Kasım 2015
ARTIK KELİMELERDE ŞAPKA ^ KULLANILACAK
1398 Okunma.
17 Kasım 2015
İLK TAMPON DEVLET GÜNEY DOĞU’DA KURULDU
1647 Okunma.
10 Kasım 2015
HATAY’IN DİYETİ ATATÜRK’ÜMÜZ
1871 Okunma.
07 Kasım 2015
ÂRİF MİLLET
1464 Okunma.
14 Eylül 2015
DİKKAT! 5. KOL YOĞUN FAALİYETTE…
1870 Okunma.
09 Eylül 2015
9 EYLÜL RUHU, TARİHİ TEKRARLATMAYACAK!
1189 Okunma.
25 Ağustos 2015
Yüreğim Kışlan
1624 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1377 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1132 Okunma.
18 Temmuz 2015
BİRLİĞİN HARCI BAYRAM
1388 Okunma.
19 Mayıs 2015
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
1841 Okunma.
07 Mayıs 2015
MARDİN’DE HIDRELLEZ YEMEĞİ
1642 Okunma.
01 Mayıs 2015
ÇOCUKLAR ATALARINI TANIDIKÇA, ÖZGÜVENLERİ ARTACAK
2014 Okunma.
25 Mart 2015
ÇANAKKALE SAVAŞLARI KRONOLOJİSİ
1654 Okunma.
24 Şubat 2015
CABER’DEKİ SÜLEYMAN ŞAH KİMDİR?
1833 Okunma.
04 Eylül 2014
BİRLİK ve BERABERLİĞİMİZİN ÇİMENTOSU SİVAS KONGRESİ...
2928 Okunma.
08 Temmuz 2014
I.DÜNYA SAVAŞI’NIN NEDENLERİ Ayten DİRİER
2401 Okunma.
29 Mayıs 2014
İSTANBUL FETHİNİN TÜRK VE DÜNYA TARİHİNDEKİ ÖNEMİ-4
2431 Okunma.
20 Mayıs 2014
ATATÜRK’ÜN BAĞIMSIZLIK HAREKETLERİNDEKİ ÖNCÜLÜĞÜ
2380 Okunma.
17 Nisan 2014
YENİ YAYINLAR - 2014
2277 Okunma.
13 Nisan 2014
147 yıllık İZMİR BELEDİYE BAŞKANLARI
2206 Okunma.
05 Nisan 2014
2014 YEREL SEÇİM MESAJI; BAĞIMSIZLIK KARAKTERİMDİR!
3770 Okunma.
22 Mart 2014
NEVRUZ KİMİN BAYRAMI?
2298 Okunma.
18 Mart 2014
ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ-18 MART 1915
1806 Okunma.
01 Mart 2014
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
1858 Okunma.
12 Şubat 2014
ŞEHZADE MUSTAFA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?
2506 Okunma.
25 Aralık 2013
KANUNÎ, ŞEHZADELERİNİ NEDEN BOĞDURDU?
2347 Okunma.
23 Aralık 2013
TÜRKOVİZYON TÜRK DÜNYASI ŞARKI YARIŞMASI
1720 Okunma.
02 Aralık 2013
İNOVASYON HAFTASI
1896 Okunma.
01 Aralık 2013
DURUN! DURUN BİRAZ…
2222 Okunma.
21 Kasım 2013
MARDİN’İN KURTULUŞU
5358 Okunma.
14 Kasım 2013
KERBEL’NIN AĞIDI, TAHILLARIN TÜRKÜSÜ AŞURE
3318 Okunma.
10 Kasım 2013
ATATÜRK'ÜN DEVRİMCİLİK ANLAYIŞI...
1658 Okunma.
11 Ekim 2013
İZMİR MUTFAĞIMDAN BAYRAM TATLILARI(10 ÇEŞİT)
1968 Okunma.
02 Ekim 2013
SEYYİD MÜKERREMEDDİN EMİR SULTAN
3090 Okunma.
28 Eylül 2013
MARDİN’DE BAHAR ve NERGİZİYE SALATASI
2537 Okunma.
09 Eylül 2013
Dokuz Eylül ve İzmirlilik ruhu
1563 Okunma.
05 Ağustos 2013
ADNAN AVUKA, İZMİR’DE MARDİN RÜZGÂRI ESTİRDİ
3964 Okunma.
30 Temmuz 2013
1 YAZAR * 1 KİTAP Ayten DİRİER
1999 Okunma.
25 Temmuz 2013
Mardin'de Bayram/Paskalya Çöreği : İKLİÇE
2319 Okunma.
Haber Yazılımı