Yazı Detayı
15 Mayıs 2019 - Çarşamba 20:21 Bu yazı 372 kez okundu
 
15 MAYIS 1919… İZMİR’İN KARA GÜNÜ
AYTEN DİRİER
mardintoplumsaldayanisma@hotmail.com
 
 

15 MAYIS 1919… İZMİR’İN KARA GÜNÜ

 

“Cesaret insanı zafere,  kararsızlık tehlikeye, korkaklık ise ölüme götürür.”

*

*I.DÜNYA SAVAŞI

 

    1914-1918 yılları arasında süren I.Dünya Savaşı’nda İttifak Devletleri Almanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu-Bulgaristan safında, Üçlü İtilâf Devletleri İngilter, Fransa, Rusya, İtalya’ya karşı  savaşan Osmanlı İmparatorluğu; çok geniş alanlara yayılan cephelerde canla başla savaştı. Çanakkale, Kut’ül Âmare zaferlerini kazanarak Dünya savaşının iki yıl uzamasına yol açtı. Bu duruma çok kinlenen İngilizler, Almanlar’ın Batı Cephesinde geri çekilmelerini fırsat bilip, başta Yahudiler ve 5.Kolun( casuslar) verdikleri bilgilerle bütün ağırlıklarıyla Filistin Cephesine yüklendi. 19-21 Eylül 1918’de Nablus-Megiddo/Armageddon Savaşı’nda Çanakkale ve Kût’ül Amare Savaşları’nın  rövanşını aldı.

 

    Fransız ve Sırp Orduları karşısında Makedonya Cephesi çöken Bulgaristan 29 Eylül 1918’de Selanik Ateşkesi ile savaştan çekilen ilk devlet oldu. Bu durum Osmanlı-Almanya arasında her tür bağlantıyı sağlayan köprünün çökmesi demekti.  Aynı gün Almanlar Wilson İlkelerine sığınarak barış antlaşması için 29 Eylül 1918’de  ABD’ne başvurma kararı aldı. Bu karar savaşın sonunu belirledi.

 

    1 Ekim’de Şam’ın düşmesiyle Osmanlı Ordusu geri çekilmeye başladı. Batı’nın “Son Haçlı Seferi” olarak nitelediği bu saldırıda Şam’a giren Fransız komutan Henri Gouraud’ın, Selâhaddin Eyyübî’nin mezarına gidip; “Haçlı Seferleri şimdi sona erdi! Uyan Selâhaddin, geri geldik!” dedi.

 

    Büyük çoğunluğu VII. Ordu birliklerinden oluşan Osmanlı savunma kuvvetleri M.Kemal Paşa’nın gayretleriyle Halep çevresinde tertiplendi. 11 Ekim’de Padişah'ın Başyaverine telgraf çekerek mütareke için başvurulmasını önerdi. Üst komuta öneriyi önemsemedi. İngilizler saldırınca Ordu Halep’in kuzeyine çekildi.  

 26 Ekim 1918’de Halep’in kuzeyi-Kilis’in güneyinde yer alan Katma’da yapılan savaşta, Arap - İngiliz Müttefik Kuvvetleri yenildi.  Böylece I. Dünya Savaşı’nın son muharebesi olan Katma Savaşı’nda hızla ilerleyen düşman bugünkü sınırımızın güneyinde durdurularak, Halep’in kuzeyinden Musul-Kerkük’e kadar “Misak-ı Millî” sınırı çizildi.

 

    30 Ekim 1918’de Limni adasındaki limanda Agamemnon zırhlısında imzalanan, her maddesi ayrı bir tuzağı içeren Mondros Mütarekesi (Ateşkesi) ile Osmanlı Devleti teslim oldu. Osmanlı Heyetinin başındaki Rauf Bey, ateşkes anlaşması kararlarının hafif olduğunu, barış için iyimser olduğunu belirtirken, ateşkesin imzalandığı yer geleceğin karanlık olduğunu işaret ediyordu. M.Kemal Paşa 7 ve 24.maddelerin tehlikesine dikkat çektiyse de sesini duyuramadı. İşgaller başladığında haklılığı anlaşıldı.

 

Ateşkesten 3 gün sonra Musul hileyle işgal edildi. Ardından Sykes-Picot Anlaşmasına göre çığ gibi işgaller başladı. 13 Kasım’da İtilaf Filosu İstanbul’a girdi.

 

    Halk işgalleri önceleri tevekülle karşılayıp, barış antlaşmasını bekledi. Yenilenlerin haklarını gözeten Wilson Prensiplerine de güveniliyordu. Fakat diğer devletlerle barış yapıldığı halde, Osmanlı Devleti ile barışa yanaşılmıyor, en ufak halk kıpırtısında o yer işgal ediliyordu. Hatay Dörtyol Karakese’de Mehmet Çavuş(Kara) işgallere karşı ilk kurşunu 19 Aralık 1918’de atsa da, diğer yerlerde Hükûmetin karşı çıkılmaması, aksi taktirde işgallerin kalıcı olacağı uyarısı, üzerine sessizce boyun eğildi.

 

    I.Dünya Savaşı’nı resmen sona erdirmek ve paylaşımı lehlerine yapmak üzere galip devletlerin girişimiyle, 18 Ocak1919’da toplanan Paris Barış Konferansına 32 devlet temsilcisi katıldı. ABD Başkanı Wilson’un önüne Türkiye fizikî  haritasını seren Venizelos, ustaca yaptığı ateşli konuşmada İzmir ve çevresini işaret ederek, ovalık yeşil yerlerin Rum, dağlık kahverengi yerlerin Türk nüfusu olduğunu belirtip, Mondros Ateşkesi’nin 7. Maddesi gereğince Aydın(İzmir) Vilâyetinde güvenliğin sağlanması görevinin Yunanistan’a verilmesini istedi. İngilizlerin desteğiyle bu kararı kopartınca, tarihî Megalo İdealarını(Batı Anadolu’nun Yunanistan’a katılarak Bizans’ın diriltileceği Büyük Yunanistan) gerçekleştirmek üzere harekete geçti.

 

    14 Mayıs 1919’da İngiliz, Fransız, Amerikan ve Yunan donanmaları İzmir civarındaki Foça, Karaburun, Urla ve Yenikale istihkamlarını işgal ederek,  İzmir limanına girdiler. İngiliz Amiral Galdop, 17. Kolordu komutanlığına verdiği notada “Mütarekenin 7’nci Maddesine göre İzmir istihkamları ile civarındaki arazinin Yunanlılar tarafından işgal edileceğini ve mukavemet olunmamasını bildirdi. Bu nota üzerine Kolordu Komutanı Ali Nadir Paşa İstanbul Hükümetine vaziyeti bildirerek fikirlerini sordu. Osmanlı Harbiye Nazırı verdiği cevapta: “Amiral Galdop’un bu teklifi mütareke şartları icabı olduğundan muvafakat edilmesi tabii olduğu”nu bildirdi.

 

    Bu haber karşısında İzmir Türk Ocağı’nda toplanan gençler, gece cephaneliği yağma edilerek halk karşı koymaya hazırladı.

 

15 MAYIS 1919-KARA GÜN

 

    15 Mayıs l9l9…  Kara bir gün… İzmir’de yaşayan  Rumlar ve  diğer azınlıkların  coşkun  gösterileri arasında 12 bin Yunan askeri karaya çıkarken, topları Kadifekale’ye yerleştirildi. İzmir metropoliti Hrisostomos, işgal komutanı Zafiriu’nun bildirisi halka dağıtılırken komutana “hoş geldin” dedikten sonra, elindeki haçı havaya kaldırıp, onları takdis etti. Rum bir kızın taşıdığı altın tepsinin içinden aldığı tuz ve ekmeği komutana sunması ve askerlere verdiği vaaz, ateşe benzin dökmekten farksızdı. “Asker evlatlarım, Elen çocukları, bugün ata topraklarını yeniden fethetmekle İsa’nın en büyük mucizesini göstermiş oluyorsunuz. Bu uğurda ne kadar Türk kanı döküp içerseniz o kadar sevaba girmiş olacaksınız. Ben de bir bardak Türk kanı içmekle onlara olan kin ve nefretimi teskin etmiş olacağım. Haydi buyurunuz, bütün azizler sizin arkanızda olacak. Atalarınızın toprakları sizleri bekliyor!”

 

    Metropolit Hrisostomos, bu tahrik ve kışkırtmayla yetinmeyip, işgalde yapılan katliamı bizzat idare etti, sağa sola koşarak “Türkleri öldürün!” diye bağırarak şehrin mezbahaya dönmesine yol açtı. Vali Kambur İzzet Paşa işgale karşı konmaması emrini verdiğinden askerler Sarı Kışla’ya kapatıldı, halk savunmasız kaldı. Bu gelişmeler karşısında Yunanlılara ilk kurşunu gazeteci Hasan Tahsin(Osman Nevres) sıkarak, bayraktarı yere serdi. Galeyana gelen Yunanlılar, Hasan Tahsin, direnen halkı ve Sarıkışla’daki savunmasız askerleri şehit ettiler. Hükûmet konağı ve diğer resmi daireleri basarak buralardaki memur subay ve erleri türlü eziyetlerle gemilere götürüp günlerce aç bıraktılar. Çarşıya girenler dükkanları yağmalarken, karşı çıkanları şehit ettiler. Görevliler ve halkı dipçik vuruşları ile zorla “Yaşasın Venizelos” diye bağırmağa zorladılar. Boyun eğmeyenler hemen şehit edildiler. Başındaki kalpağı çıkarmayıp, “Zito(Yaşa) Venizelos!” diye bağırmayan Şube Başkanı Albay Süleyman Fethi Bey, subay, erler ve halkın şehit edilmeleri nefretle karşılandı, bu katliama duyulan tepkiler kısa sürede bütün yurda dalga dalga yayıldı.

 

“Türkle  oynamayın  gelmez  şakaya

  Bugünkü  yurdunuz bizden  bakaya

  Uyan  be  ey  gafil,  düşme  hataya

 Rumu Türk oğlunun dengi mi sandın.”  

Dursun Yaşa

    Kurtuluş Savaşı’nın  başlangıcı  sayılan  İzmir’in işgali Kuvayı Millîye  ruhunu tutuşturdu. İşgalden dört saat sonra Müftü Hulusi Efendi’nin girişimiyle Denizli ve Muğla'da, İzmir'in işgalini protesto amacıyla yapılan mitingler her yere yayıldı. Çeteler,  dernekler  kuruldu. Kongreler yapılarak, Türk milleti varlığını korumaya, haksızlığı Dünyaya duyurmaya çalıştı.

*

İzmir’in İşgaline karşı tepkiler gelecek yazıda…

  

 

 
Etiketler: 15, MAYIS, 1919…, İZMİR’İN, KARA, GÜNÜ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
04 Kasım 2019
E-ATIK KONUSUNDA İZKAB’IN ÖRNEK ETKİNLİĞİ
2405 Okunma.
24 Temmuz 2019
M.KEMAL PAŞA, 100 Yıl önce ERZURUM KONGRESİ’nde LİDER SEÇİLDİ
3982 Okunma.
31 Mayıs 2019
KADİR GECESİ ve İBADETİ
408 Okunma.
26 Mayıs 2019
1Y1K: Dr.M.TALAT ŞİMDİ – MARDİN TARİHİ KİMLİĞİ
447 Okunma.
18 Mayıs 2019
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
443 Okunma.
13 Nisan 2019
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 18 YAŞINDA
479 Okunma.
22 Mart 2019
İZMİR-KARABAĞLAR’DA KENTİN KIYISINDAKİ KADINLAR DEFİLESİ
657 Okunma.
10 Mart 2019
DÖNÜŞÜM MARDİN’İN TARİHİ DOKUSUNU BOZMAMALI
827 Okunma.
02 Mart 2019
KARABAĞLAR PROJE TANITIMINA BAKAN PAKDEMİRLİ DAMGA VURDU
699 Okunma.
07 Ocak 2019
I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ
5445 Okunma.
29 Aralık 2018
ENGELSİZ YÜREKLER İZMİR’DE MEHMET ÂKİF’İ ANDI
987 Okunma.
13 Aralık 2018
ADNAN AVUKA’NIN SERGİSİ İZMİR’DE MARDİN VUSLATI YAŞATTI
1802 Okunma.
26 Kasım 2018
İZMİR MARDİNLİ GENÇ İŞADAMLARI DERNEĞİ’NİN VEFASI
2659 Okunma.
12 Kasım 2018
UZAYDA YANKILANAN TEK SES E Z A N’ DIR!
2422 Okunma.
22 Ekim 2018
İZMİR’DE YEREL SEÇİMİ MARDİN HOŞGÖRÜSÜ KAZANDIRACAK
2945 Okunma.
28 Eylül 2018
ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN 69. YILDÖNÜMÜ İZMİR’DE KUTLANDI
2481 Okunma.
25 Ağustos 2018
MAZİDE KALANLAR
1465 Okunma.
11 Temmuz 2018
EBRU BAYBARA DEMİR'E SOSYAL MEDYADAN DESTEK OLALIM
4327 Okunma.
17 Haziran 2018
B A B A M
1628 Okunma.
09 Haziran 2018
İZMİR’DE BİR ARI KRALİÇE; C E Y D A
1089 Okunma.
05 Haziran 2018
İZMİR’İN HOŞGÖRÜ RENGİ MARDİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
1938 Okunma.
13 Mayıs 2018
İZMİR KADINLAR BİRLİĞİ DERNEĞİ/İZKAB
1304 Okunma.
12 Mayıs 2018
FRANSIZ, GEÇMİŞE DE FRANSIZ!
729 Okunma.
02 Mayıs 2018
SEÇİM STARTI, NEDEN İZMİR’DE VERİLDİ?
1434 Okunma.
27 Nisan 2018
AFRİN’DE DİRİLİŞ
799 Okunma.
17 Nisan 2018
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 17 YAŞINDA
855 Okunma.
13 Nisan 2018
Mİ’RAÇ
978 Okunma.
28 Mart 2018
ÇİN’İN ÜNLÜ SOPRANOSU DİLBER YUNUS’U DİNLERKEN
1478 Okunma.
14 Mart 2018
İZMİR KARABAĞLAR’DA GÜZEL ŞEYLER OLUYOR
2067 Okunma.
09 Mart 2018
İDÜ GÖRKEMLİ BİR TÖRENLE DÜNYA KADINLAR GÜNÜNÜ KUTLADI
1397 Okunma.
28 Şubat 2018
II.ABDÜLHAMİD HAN GÖKTEN İNDİ!
1465 Okunma.
19 Şubat 2018
ÇİN, YENİ YILI “MUTLU BAHAR BAYRAMI” GÖSTERİSİYLE İZMİR’DE BAŞLATTI
1871 Okunma.
17 Şubat 2018
I.AFRİN SAVAŞI ve ÖNEMİ-1119
1705 Okunma.
05 Şubat 2018
BİNİKİ YÜZ YILDIR ORTADOĞU COĞRAFYASINDAYIZ
1953 Okunma.
22 Aralık 2017
YILBAŞI’NIN TARİHÇESİ VE TÜRKLERDE AĞAÇ-GÜNEŞ KÜLTÜ
2973 Okunma.
29 Kasım 2017
RAVZA’DA YAKARIŞ
874 Okunma.
10 Kasım 2017
ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI ŞİİRLER
1284 Okunma.
22 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ – 2 / MEDİNE-İ MÜNEVVERE
1153 Okunma.
03 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ-DAVET
1135 Okunma.
21 Haziran 2017
KADİR GECESİ ve İBADETİ
1065 Okunma.
18 Haziran 2017
BABAMIN MİRASI; ERDEM…
1022 Okunma.
07 Nisan 2017
KÂZIM KARABEKİR MESELESİ
1400 Okunma.
26 Mart 2017
ULUSLARARASI ÇAKA BEY SEMPOZYUMU
1685 Okunma.
21 Mart 2017
NEVRUZ’UN GEÇMİŞİ
1513 Okunma.
15 Mart 2017
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ’NDE TASARIM YILDIZLARI DOĞUYOR
1257 Okunma.
01 Mart 2017
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
1137 Okunma.
26 Şubat 2017
Ö.FARUK GÜLTAŞLI ŞEFLİĞİNDEKİ RÜŞTÜ ŞARDAĞ KONSERİ
1594 Okunma.
06 Ocak 2017
İZMİR KURTULUŞUN SEMBOLÜ
1442 Okunma.
05 Ocak 2017
VAZİYET-İ UMUMİYE MİLLÎ BİRLİĞİ GEREKTİRİYOR
1557 Okunma.
19 Aralık 2016
TÜRK YILMAZ
1246 Okunma.
19 Ekim 2016
PAŞAVAT ÇINARININ DÖKÜLEN YAPRAKLARI
5242 Okunma.
01 Ekim 2016
15 TEMMUZ DEMOKRASİ ve ÖZGÜRLÜK TÜRKÜSÜ
1211 Okunma.
11 Eylül 2016
“KUT”LU ÖNDER
1489 Okunma.
06 Ağustos 2016
B İ R O L A L I M
1307 Okunma.
18 Temmuz 2016
ORDU MİLLET NÖBETTE
2405 Okunma.
29 Nisan 2016
100. YILDÖNÜMÜNDE KÛT’ÜL AMARE SAVAŞI
1701 Okunma.
18 Mart 2016
ÇANAKKALE DENİZ SAVAŞI-18 MART 1915
1611 Okunma.
23 Şubat 2016
“MEZOPOTAMYA’DA İHANET EDEN, KUDÜS’TE HANÇERLENİR!”
1801 Okunma.
07 Ocak 2016
ATATÜRK’ÜN KOMŞULARLA İLİŞİKİSİ
1985 Okunma.
22 Aralık 2015
MEVLİD KANDİLİ
1905 Okunma.
03 Aralık 2015
KADIN HAKLARI
1527 Okunma.
26 Kasım 2015
ARTIK KELİMELERDE ŞAPKA ^ KULLANILACAK
1413 Okunma.
17 Kasım 2015
İLK TAMPON DEVLET GÜNEY DOĞU’DA KURULDU
1680 Okunma.
10 Kasım 2015
HATAY’IN DİYETİ ATATÜRK’ÜMÜZ
1889 Okunma.
07 Kasım 2015
ÂRİF MİLLET
1492 Okunma.
14 Eylül 2015
DİKKAT! 5. KOL YOĞUN FAALİYETTE…
1903 Okunma.
09 Eylül 2015
9 EYLÜL RUHU, TARİHİ TEKRARLATMAYACAK!
1213 Okunma.
25 Ağustos 2015
Yüreğim Kışlan
1660 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1396 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1149 Okunma.
18 Temmuz 2015
BİRLİĞİN HARCI BAYRAM
1415 Okunma.
19 Mayıs 2015
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
1855 Okunma.
07 Mayıs 2015
MARDİN’DE HIDRELLEZ YEMEĞİ
1663 Okunma.
01 Mayıs 2015
ÇOCUKLAR ATALARINI TANIDIKÇA, ÖZGÜVENLERİ ARTACAK
2033 Okunma.
25 Mart 2015
ÇANAKKALE SAVAŞLARI KRONOLOJİSİ
2118 Okunma.
24 Şubat 2015
CABER’DEKİ SÜLEYMAN ŞAH KİMDİR?
1856 Okunma.
04 Eylül 2014
BİRLİK ve BERABERLİĞİMİZİN ÇİMENTOSU SİVAS KONGRESİ...
2941 Okunma.
08 Temmuz 2014
I.DÜNYA SAVAŞI’NIN NEDENLERİ Ayten DİRİER
2456 Okunma.
29 Mayıs 2014
İSTANBUL FETHİNİN TÜRK VE DÜNYA TARİHİNDEKİ ÖNEMİ-4
2459 Okunma.
20 Mayıs 2014
ATATÜRK’ÜN BAĞIMSIZLIK HAREKETLERİNDEKİ ÖNCÜLÜĞÜ
2414 Okunma.
17 Nisan 2014
YENİ YAYINLAR - 2014
2294 Okunma.
13 Nisan 2014
147 yıllık İZMİR BELEDİYE BAŞKANLARI
2228 Okunma.
05 Nisan 2014
2014 YEREL SEÇİM MESAJI; BAĞIMSIZLIK KARAKTERİMDİR!
3798 Okunma.
22 Mart 2014
NEVRUZ KİMİN BAYRAMI?
2335 Okunma.
18 Mart 2014
ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ-18 MART 1915
1830 Okunma.
01 Mart 2014
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
1880 Okunma.
12 Şubat 2014
ŞEHZADE MUSTAFA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?
2531 Okunma.
25 Aralık 2013
KANUNÎ, ŞEHZADELERİNİ NEDEN BOĞDURDU?
2416 Okunma.
23 Aralık 2013
TÜRKOVİZYON TÜRK DÜNYASI ŞARKI YARIŞMASI
1741 Okunma.
02 Aralık 2013
İNOVASYON HAFTASI
1933 Okunma.
01 Aralık 2013
DURUN! DURUN BİRAZ…
2268 Okunma.
21 Kasım 2013
MARDİN’İN KURTULUŞU
6604 Okunma.
14 Kasım 2013
KERBEL’NIN AĞIDI, TAHILLARIN TÜRKÜSÜ AŞURE
3357 Okunma.
10 Kasım 2013
ATATÜRK'ÜN DEVRİMCİLİK ANLAYIŞI...
1676 Okunma.
11 Ekim 2013
İZMİR MUTFAĞIMDAN BAYRAM TATLILARI(10 ÇEŞİT)
2005 Okunma.
02 Ekim 2013
SEYYİD MÜKERREMEDDİN EMİR SULTAN
3194 Okunma.
28 Eylül 2013
MARDİN’DE BAHAR ve NERGİZİYE SALATASI
2562 Okunma.
09 Eylül 2013
Dokuz Eylül ve İzmirlilik ruhu
1581 Okunma.
05 Ağustos 2013
ADNAN AVUKA, İZMİR’DE MARDİN RÜZGÂRI ESTİRDİ
4003 Okunma.
30 Temmuz 2013
1 YAZAR * 1 KİTAP Ayten DİRİER
2019 Okunma.
25 Temmuz 2013
Mardin'de Bayram/Paskalya Çöreği : İKLİÇE
2367 Okunma.
Haber Yazılımı